آخرین خبرها

تفاهمنامه فازدوم همکاری ژاپن وایران دراحیای تالاب انزلی

تفاهنامه فاز دوم همکاری ژاپن و ایران  در احیای تالاب انزلی

خون تازه برای نبض کند تالاب انزلی

 

 

 بزرگنمایی
سبزپرس – گروه محیط طبیعی؛ لیلا مسروری: تالاب انزلی از پر آوازه‌ترین تالاب‌های کشور است و شریانی قوی از خاطرات مردمان . مردمانی که حتی الزاما اهل انزلی و گیلان و حتی اهل ایران نیستند؛ مردمانی از همه جا. هنوز یادمان هست سفیر ژاپن در سفری که برای امضای فاز نخست همکاری در احیای تالاب انزلی به گیلان داشت گفته بود تالاب انزلی مقصد نخستین سفر او و همسرش بوده است. اما این شریان قوی دیر زمانی است که نبض کندی دارد اگرچه علت و معلول و درمان هم روشن است. امروز اما حرف‌ها امید بخش است و تدابیر هم راستا؛ نقطه قوتی که توقعی به حق را شکوفا کرده است.

به گزارش سبزپرس، ظهر روز یکشنبه (۲۴ آذرماه) با حضور معاونت محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست، استاندار گیلان و نماینده ارشد آژانس همکاری‌های بین‌المللی ژاپن (جایکا) سند نهایی همکاری ایران و ژاپن در قالب «فاز دوم پروژه مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی» در محل استانداری گیلان به امضا رسید.

مطابق با محتوای این سند همکاری، آنچه در این مرحله مورد نظر طرفین است، آن دسته از فعالیت‌های اجرایی است که شامل اصول مدیریت یکپارچه زیست‌بومی این تالاب با محوریت مدیریت رسوبات، ساماندهی پسماندها و فاضلاب‌ها در پهنه حوزه آبخیز است.

«امیر عبدوس» مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان در آیین امضای این تفاهم نامه در تبیین اقداماتی که تاکنون صورت گرفته است، با مروری اجمالی به چگونگی شکل گیری «ستاد احیای تالاب انزلی» به مدیریت استاندار گیلان و اعضای این ستاد که حفاظت محیط زیست، آب منطقه‌ای، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، مدیریت بحران استان و دفتر فنی استانداری بودند پرداخت و اشاراتی به وظیفه این ستاد در نحوه هزینه کرد پروژه احیای تالاب انزلی، انتخاب و نظارت پیامانکاران تا تشکیل جلسات و نظارت بر روند کار آن داشت.

عبدوس سپس به نحوه شکل‌گیری «کمیته مدیریت تالاب انزلی» که به نوعی محصول مرحله نخست فاز اول همکاری ایران و جایکا بود اشاره کرد و گفت: از آنجا که بین تصمیمات ستاد احیای تالاب انزلی و کمیته مدیریت تالاب انزلی هم پوشانی‌های در خور اعتنایی وجود داشت، در نهایت در تیرماه سال ۱۳۹۰ با اذعام این دو باهم، «کمیته مشترک مدیریت تالاب انزلی» شکل گرفت که به عنوان ارزشمندترین دستاورد فاز نخست همکاری تلقی می‌شود. این کمیته تا پایان فاز اول پروژه مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی مسئولیت هدایت و اقدام‌های مدیریتی حفاظت، نگهداری و بهره‌برداری از تالاب انزلی را عهده دار بود.

وی گفت: اتفاق فرخنده‌ای که در ابتدای روی کار آمدن دولت تدبیر و امید به وقوع پیوست، تدوین آیین نامه اجرایی سه مورد از احکام برنامه پنجم در نخستین ماه فعالیت دولت بود.

وی درباره این احکام گفت: ماده ۱۸۷ قانون برنامه پنجم در بند الف تاکید دارد «به دولت اجازه داده می‌شود به منظور حفاظت، احیا و بهره برداری پایدار از محیط زیست، منابع طبیعی و تنوع زیستی حداکثر تا پایان سال دوم برنامه نسبت موارد زیر اقدام قانونی انجام دهد» که بند یک آن بر تدوین و اجرای برنامه مدیریت یکپارچه زیست بومی و تدوین برنامه عملیاتی حفاظت و بهره برداری پایدار از تنوع زیستی و زیست بوم‌های حساس و شکننده کشور دلالت دارد .

عبدوس همچنین به مواد قانونی ۱۹۱ و ۱۹۳ برنامه پنجم توسعه اشاره کرد که در بند « د » توجه به شرایط ویژه تالاب‌های کشور از منظر اقتصادی، کشاورزی، تنوع زیستی و زیست بومی، گردشگری و نیز وجود مراتع و اراضی زراعی مطلوب اطراف آنها و وجود چالش‌های جدی در تخصیص منابع آبی تاکید شده و دولت را مکلف ساخته تا در سال اول برنامه با ساماندهی مجدد سازمان‌های موجود در بخش‌های آب، کشاورزی، منابع طبیعی ، محیط زیست و گردشگری نسبت به اعمال مدیریت یکپارچه با مشارکت تمامی ذی‌نفعان در دشت‌های اطراف تالاب‌ها اقدام کند. برمبنای تبصره ذیل آن ماده، آیین نامه اجرایی این ماده باید به پیشنهاد معاونت و سازمان حفاظت محیط زیست و وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی، کشور، نفت، نیرو و صنایع و معادن تهیه و به تصویب هیئت وزیران برسد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان گفت: بر همین مبنا کارگروه‌های ملی شکل گرفت که هر تالابی که در هر استانی قرار دارد، استاندار مربوطه عضو این کار گروه خواهد بود. ضمن آنکه متناظر این کارگروه ملی کارگروه استانی نیز باید تشکیل شود که ریاست آن با معاونت عمرانی استانداری باشد که در اینجا عطف به توضیحات قبل استان گیلان قدمی جلوتر است. چراکه تشکیل کارگروه پیش از این با ریاست استاندار صورت گرفته و تصویب شده بود.

وی با برشمردن پنج خروجی اصلی فاز نخست مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی گفت : تشکیل این کمیته در واقع اولین و اصلی ترین دستاورد فاز نخست بود و تهیه دستورالعمل‌های اکوتوریسم، دستورالعمل آموزش زیست محیطی جوامع محلی، دستورالعمل زون بندی و پایش سایر خروجی‌های مرحله اول بود.

عبدوس تصریح کرد: اینک در استانه فاز دوم این پروژه سه مشکل عمده رسوب‌گذاری، پسماند و فاصلاب در تالاب انزلی به نحو جدی در کمیته مدیریت تالاب انزلی در دستور کار قرار دارد که به موجب آن در هرکدام از دستگاه‌های ذی‌ربط زیر کمیته هر محور با دبیری همان دستگاه تشکیل می‌شود.

وی گفت: تیم ژاپنی نیز به عنوان همکاران مشاوره فنی در کنار هریک از این زیرکمیته‌ها خواهد بود و این زیرکمیته‌ها پروژه‌هایی را تعیین و تصویب می‌کنند که در مرحله بعد به کمیته اصلی که همان کمیته مدیریت تالاب انزلی است ارجاع می‌شوند. چنانچه در این کمیته یا کارگروه که به ریاست شخص استاندار خواهد بود، تصویب لازم صورت بگیرد، دستگاه اجرایی مربوطه ضمن تامین اعتبار، آن را اجرا خواهد کرد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست گیلان یادآور شد: مطابق تفاهم‌نامه موجود، طرف ژاپنی علاوه بر همکاری فنی و آموزش همتایان و سفرها و بازدید از تالاب‌های موفق در عملیات احیا، در سه مورد از پروژه‌های مصوب مشارکت مالی تا سقف دو میلیون دلار خواهند داشت.


تاکید بر نقش گیلان به عنوان مرکز حفاظت تالاب انزلی

«یا سوتو تاکه اوچی» نماینده ارشد جایکا در ایران نیز ضمن سخنانی با اشاره به سوابق همکاری ایران و ژاپن در امر احیای تالاب انزلی گفت: هدف نهایی همه ما پاکسازی آب تالاب انزلی برای حفظ تنوع زیستی آن در عین جذابیت بصری است. کاری پر چالش که اگرچه زمانبر است اما با مدیریت یکپارچه و مشارکت تمامی ذی نفعان امری در دسترس خواهد بود .

تاکه اوچی بر لزوم هرچه پر رنگ ظاهر شدن استانداری و ادارکل حفاظت محیط زیست گیلان در این مرحله به ویژه در جمع‌آوری داده‌های اطلاعاتی تاکید کرد و گفت: با توجه به نقش استاندار در راهبری کمیته، باور داریم که فاز دوم به نتایج مثبت و ارزنده‌ای خواهد رسید.


تالاب انزلی؛ شاخص توسعه منطقه

«احمدعلی کیخا» معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست نیز با تاکید بر اینکه به جهت اهمیت موضوع مایل بود که شخصا در تمامی مراحل تدوین پیش‌نویس و امضای نهایی این سند همکاری حضور داشته باشد گفت: متاسفانه ما در مدیریت منابع آبی خود کوتاهی زیادی داشته‌ایم که نتایج عدم مدیریت منابع آبی در وضعیت ناگوار دریاچه ارومیه، هامون، زاینده رود، کارون و… متجلی است.

کیخا گفت: تاسف انگیز است در حالی که از  ۴۲نوع تالاب دنیا ما صاحب  ۴۱نوع تالاب هستیم، به نقطه ای برسیم که چهل تالابمان با وسعتی بالغ بر یک میلیون هکتار بین ۴۰ تا ۱۰۰ درصد در معرض خشکی باشند.

معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست کشور سپس به اصل ۵۰  قانون اساسی اشاره کرد و گفت: این اصل دو نکته عمیق دارد یکی آنکه حفظ محیط زیست وظیفه عمومی است، نه وظیفه یک سازمان خاص. آنچنان که در دولت یازدهم تمامی اعضای کابینه در بندی از سوگندنامه در پاسداری از محیط زیست هم قسم شدند و تاکید برجسته دیگر «هرگونه فعالیت اقتصادی» مخرب محیط زیست است که هیچ نکته‌ای را مستثنی نکرده. لذا ما نیز با تمام توان و اختیاری که قانون به ما می‌دهد، در برابر هر آنچه که هر شکل به تخریب محیط زیست بیانجامد می‌ایستیم.

کیخا در ادامه، تالاب انزلی را شاخص توسعه منطقه خواند و گفت: این علامت سوال بزرگی است که این ظرفیت عظیم این چنین در تهدید فاضلاب‌ها است. استان گیلان باید از اولویت‌های توسعه‌اش بحث ساماندهی فاضلاب‌ها باشد نه اینکه پس از این همه سال امروز تنها ۱۰ درصد فاضلاب کلانشهر رشت ساماندهی شده باشد!

معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: در استانی که گفته می‌شود ورودی ۱۵ میلیون گردشگر دارد، چه منبعی بهتر از جنگل بی‌نظیر و تالاب‌های آن است. پس باید اینجا اولویت توسعه با محیط زیست باشد. باید از مشارکت جامعه محلی و مردمان بومی با بهره برداری خردمندان برای توسعه پایدار مبتنی بر ارزشهای زیست بومی و تنوع زیستی استفاده شود وی همچنین بر نقش سازمانهای مردم نهاد به مثابه چشمان بیدار و گوشهای شنوا و بازوان توانمند سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد.


تخصیص اعتبارات مناسب برای تالاب انزلی

«محمدعلی نجفی» استاندار گیلان نیز به خاطرات دیرپای مردم گیلان از همکاری ژاپن در بخش صنعتی و کارخانه توشیبا در گیلان و چه در این سال‌های نزدیک و مشارکت در پروژه  مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی اشاره کرد و افزود: واقعیت آن است که ما نه تنها در زندگی فردی و اجتماعی موظف به حفظ محیط زیست هستیم بلکه حفظ محیط زیست نیاز ضروری برای توسعه اقتصادی استان تا دست‌یابی به افق‌های توسعه پایدار است و این محرز نمی‌شود مگر با همکاری و همیاری همه، اعم از دستگاه‌های دولتی، بخش خصوصی و به ویژه سازمان‌های مردم نهاد که اگر این همکاری نباشد، تمام فعالیت‌ها ابتر می‌مانند.

نجفی صرف بودجه در خصوص احیای تالاب انزلی و اساسا حفظ محیط زیست را نه هزینه که یک سرمایه‌گذاری پایدار خواند و گفت: اگر ما امروز شاهد مصایبی بودیم که پس از بارندگی در برخی شهرهای گیلان اتفاق افتاد، در واقع محصول عملکرد نادرست گذشته در توجه به اصول حوزه محیط زیست در توسعه بوده است.

استاندار گیلان ضمن اشاره به دیدار اخیر خود با تعدادی از وزرا و «محمد باقر نوبخت»» معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور گفت: این نوید داده شده که امسال جایگاه خاصی در بخش اعتبارات برای تالاب انزلی لحاظ شده است.

وی در خاتمه ابراز امیدواری کرد فاز اجرایی فعالیت همکاری ایران و ژاپن با همکاری فراگیر بین بخشی دستگاه‌های ذی‌ربط به تحقق اهداف تعیین شده بیانجامد.

در خاتمه سند فاز دوم همکاری ایران و جایکا در پروژه مدیریت اکولوژیک تالاب انزلی به امضا طرفین رسید که به موجب آن، مرحله دوم فعالیت‌ها هم زمان با آغاز سال مالی در ژاپن با اعزام نخستین گروه کارشناسی در سال  ۲۰۱۴آغاز و تا سال ۲۰۱۹ به مدت پنج سال ادامه خواهد داشت.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*