آخرین خبرها

معرفی گیاه دارویی انجیر – Ficus cavica

معرفی گیاه دارویی انجیر

.

گیاه دارویی انجیر

.

خانواده : Moraceae
گیاهان دارویی این تیره در استان مرکزی عبارتند از:
نام فارسی : انجیر
نام علمی : Ficus cavica .
فرانسه : Arbre – a- cariques, Figaiercommun, Figuiev
انگلیسی : Commun fig- tree
آلمانی : Echter feigenbaum, Feigenbaam
ایتالیایی : Ficaja, Fico
عربی : تین (Tin)

.

مشخصات گیاهشناسی :
درخت انجیر دارای انواع فراوانی است که به تفاوت در نوحی مختلف کوه زمین پراکندگی حاصل کرده‌اند در بین آنها نمونه‌هائی به ارتفاع کم و انواعی به صورت درخت و یادارای ساقه بالا رونده مخصوصاً در نواحی حد به چشم می‌خورد. درخت انجیر ساقه‌ای به ارتفاع ۳ تا ۱۰ متر و شاخه‌های منشعب و کم مقاومت دارد. برگ‌های آن پهن پنجه‌ای با بریدگی, دارای ۵ قسمت شبیه برگ مو ( انگور) خشن به رنگ سبز خاکستری است. گلهای آن بر ۲ نوع نر و ماده و واقع در جدار داخلی گل آذین گلابی شکل است. قسمت فوقانی مخفظه گلابی شکل دارای سوراخ کوچکی است که گلهای نر در مدخل آن و در زیر فلسهای ریز جای دارد. گلهای ماده گل آذین, عموماً در قسمت داخلی محفظه گلابی شکل جایگزین است و از آمیزش این گلها, میوه‌های فراوان و ریز در درون قسمت گوشتدار نهنج تشکیل می‌شود. از نظر گیاهشناسی میوه انجیره میوه متعارف نیست بلکه یک نوع محفظه یا کیسه گیاهی است که گلهای نرو ماده در درون آن واقعاست و در موقع رسیدن میوه دنباله گلهای ماده و کاسه گل و قسمت تحتانی آن گوشتی و ضخیم و خوردنی می‌شود.

.

خواص درمانی :
طبق نظر حکمای طب سنتی انجیر از نظر طبیعت گرم و تر است و در مورد خواص آن معتقدند که ملین و نرم کننده معرق و مسکن حرارت و تشنگی است و مقوی نیروی جنسی می‌باشد و در قلب را خنک می‌کند و باز کننده گرفتگی‌ها و مقوی کبد است و ورم طحال و بواسیر را رفع می‌کند. کم بودن ترشح ادرار را مرتفع می‌سازد و برای رفع خشنونت سینه , درد سینه و سرفه و خشونت قصبه ریه نافع است. اگر تازه یا خشکم آن با مغز تخم گل رنگ و کمی بوراکسی( ۷۵/۰ گرم) مخلوط و خورده شود مسهل قوی اخلاط غلیظه است. ضماد تهیه شده از خشک آن با آرد جو و گندم برای تحلیل ورم بنا گوش و دملهای مفید است. اگر دم کرده آن را با سداب تنقیه کنند برای رفع دل پیچه مفید است.قهوه انجیر که برای تهیه آن انجیر را بود داده و ساییده و به صورت قهوه در می‌آورند برای ذات الریه حاد نزله برونشیت و سیاه سرفه تجویز می‌شود.میوه انجیر ملین ملایمی است و به هاضمه کمک می‌کند. در چین میوه کمی نارس انجیره را در گوشت پخته سوپ درست می‌کند که خیلی مقوی است و ترشح شیر را افزایش می‌دهد. برگ انجیر سمی است ولی اگر در آب بریزند تا بخار کند بخور آن برا بواسیر تورم و دردناک نافع است دانشمندان دیگر گفته‌اند که برگ انجیر برای معالجه بواسیر به کار می‌رود و یا از شیره برگ و دمبرگ آن برای معالجه بواسیر استفاده می‌شود. لاتکس یا شیرابه انجیر برای زگیل و بواسیر و میخچه نافع است. جوشانده برگ انجیر برای درمان و تسکین درد شکم خوب است و اگر آن را روی بواسیر بریزند نافع است همچنین انجیر دارای خاصیت ضد سرطانی نیز می‌باشد. در قدیم از شیرابه درخت انجیر جهت درمان جذام و بیماریهای جلید مختلف در حالات مزمن استفاده به عمل می‌آمده است.در کتب قدیمی مصرف جوشانده ساقه‌های جوان درخت انجیر برای رفع آب آوردن انساج و جوشاندن پوست تازه درخت برای رفع اسهالهای ساده و خونرویها توصیه شده است. جوشانده غلیظ انجیر خشک اثر مفید در سرماخوردگیهای مداوم ظاهر می‌کندانجیر خشک فعالیت اعمال معده و روده را زیاد می‌کند از این جهت می‌توان از آن جهت رفع سوء هضم و بعضی یبوست‌های دیر علاج استفاده درمانی به عمل آورد. در استعمال خارج , غرغره جوشانده انجیر خشک در شیر جهت رفع تحریکات گلو و محفظه دهان در موارد آنژین, ورم لثه و ورم مخاط دهان, اثرات شفا بخش ظاهر می‌کند ضماد خمیر انجیر اثر رفع التهاب تومورها را دارد و در سوختگیهای و سودا ایجاد تسکین درد و رفع ناراحتی می‌نماید.

.

نقاط پراکنش : این گیاه در نقاط کوهستانی شهرستانهای تفرش, کمیجان, ساوه, دلیجان و محلات رویش داشته از مهمترین رویشگاهای این گیاه می‌توان به کوه امجک در شهرستان تفرش, کوه سیاه هند در شهرستان دلیجان اشاره کرد.

.

تدوین : حمیدرضا میرداودی -عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی

.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد.خانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*